Logo bosscheomroep.nl
Fred van der Zwet en Roel den Dulk bouwden het kerstdiorama met eigen handen op
Foto: Niek Geneuglijk
Fred van der Zwet en Roel den Dulk bouwden het kerstdiorama met eigen handen op Foto: Niek Geneuglijk

De grootste kerststal van Europa te zien in Jheronimus Bosch Art Center

  Cultuur

's-HERTOGENBOSCH – Tot en met 7 januari 2018 is in het Jheronimus Bosch Art Center een kerstdiorama te bewonderen. Maar liefst 1.750 figuurtjes, op een oppervlakte van 100 m2, vertellen te midden van de schilderen van Jeroen Bosch het hele kerstverhaal. Alle taferelen rond de geboorte van Jezus zijn te zien, in een meeslepend decor van bergen, velden, waterpartijen en woestijnen.

Door Astrid Berkhout

Het kerstdiorama is een initiatief van de Friezen Roel den Dulk en Fred van der Zwet, die sinds 1999 een ieder jaar steeds omvangrijker wordende kerstgroep opbouwden in hun huis in het Noorden van Friesland. "Het begon met een opstelling van 2m2", vertellen Roel en Fred. "De kerstgroep kreeg een plek in onze tuinkamer. Op een gegeven moment hebben we onze deuren opengesteld zodat ook andere mensen het geheel konden aanschouwen. Sowieso is een kerststal in ons niet-katholieke deel van het land niet gebruikelijk en de omvang is natuurlijk ook niet alledaags, vandaar dat er al snel veel bezoekers op af kwamen. Mede dankzij de aandacht die de media aan ons besteedden. Het is voor ons echt een hobby dus we vroegen geen entree maar wel een vrijwillige bijdrage voor een goed doel bij ons in de buurt."

Een nieuwe traditie
De lol ging er echter een beetje vanaf toen jaarlijks een paar honderd mensen bij hen over de vloer kwamen tijdens de open huis dagen. "Soms stonden ze hier een half uur in de gang te wachten. Dat ging echt niet meer. In 2008 stelden we het diorama voor het eerst buitenhuis op, in Bezoekerscentrum Terpdorp Hegebeintum. Dat was nog op relatief bescheiden schaal. Een nieuwe traditie was daarmee geboren. Sindsdien staan we ieder jaar op een andere locatie." Het kerstdiorama groeide steeds verder, evenals het aantal bezoekers. Met als voorlopig hoogtepunt de opstelling in de Bergkerk in Deventer in 2015, tijdens de 25-ste editie van het Dickens Festijn, waar ruim 16.000 mensen op af kwamen. "Geweldig natuurlijk, dat hadden we van tevoren nooit kunnen bedenken!"

Symbolieken en verborgen wijsheden
In 2016 koos het duo voor een nieuwe, ruimtelijke opstelling in Natuurmuseum Fryslân. "Deze is met overkapping en dankzij de vele toegevoegde taferelen nog mooier en spannender dan in voorgaande jaren. Het is eigenlijk een enorme kijkdoos met een oppervlakte van 100 m² waar je helemaal omheen kunt lopen om van alle kanten het leven in Bethelehem en omgeving te bekijken." In het Jheronimus Bosch Art Center wordt er nog een extra dimensie toegevoegd door dag- en nachtleven te creëren, wat zorgt voor zeer sfeervolle beelden. Roel en Fred zijn blij met het center als locatie voor hun kerstdiorama. "Mede door de vele oude volkswijsheden en symbolische betekenissen die in ons diorama zijn verwerkt, komt de voorstelling hier volledig tot z'n recht. Ook in het werk van Bosch komen deze immers volop terug. Mede daarom geven we middels bordjes veel toelichting op datgene wat er allemaal te zien is."

Een tijdrovende klus
Het opbouwen van het enorme kerstdiorama is een tijdrovende klus. "Het kost circa 100 uur, we zijn er samen ongeveer 2 weken mee bezig. Van de bedrijvigheid in Nazareth, het meer van Galilea (inclusief Engelenkoor) en de markt van Bethlehem tot de Romeinse soldaten, de olifantenkaravaan en de mineraalgrotten. Er is ontzettend veel te zien. We hebben er vele jaren over gedaan om al deze beeldjes – van mensen en dieren – en vele andere materialen als huizen, tentjes, hutjes, struiken, planten en vuurtjes bij elkaar te verzamelen. Het geheel is samengesteld uit ruim 30 kerstgroepen. Speciaal voor deze gelegenheid hebben we er, met een knipoog, tevens een aantal specifieke Bosch elementen in verwerkt. Er zit voor ons geen religieuze boodschap achter. We willen vooral een van de mooiste verhalen die er bestaan weergeven en zo veel mogelijk mensen de kans geven er van te genieten!"

Uitnodiging aan iedereen
Jo Timmermans, voorzitter bestuur stichting Jheronimus Bosch Centrum, zag het kerstdiorama in Natuurmuseum Fryslân in Leeuwarden en was meteen enthousiast. "Ik vond het zo indrukwekkend, dit moesten we naar 's-Hertogenbosch halen. Het kerstdiorama vertelt het begin van het leven van Jezus, terwijl in de schilderijen van Bosch vooral zijn pijnlijke einde wordt weergegeven. In die zin is het een mooie aanvulling. Daarnaast past onze locatie, een voormalige kerk, perfect bij het geheel."

Voor de openingstijden van het Jheronimus Bosch Art Center zie www.jheronimusbosch-artcenter.nl. Meer informatie over het kerstdiorama is te vinden op www.kerstdiorama.nl.

Meer berichten

Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 98.500 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Shopbox