Foto:
Onder de Boschboom

Onder de Boschboom: Notarishuis

  Column

Het komt zelden voor dat in Nederland een woonhuis 100 jaar bewoond wordt door een en dezelfde familie. In 's-Hertogenbosch is dat het geval. Grootvader Joseph Smit opende op 30 mei 1919 de deur, van wat in de volksmond het Notarishuis werd genoemd, aan de Peperstraat 7. Hij trok er met zijn gezin in. Precies 100 jaar later gaf zijn kleindochter een boekje uit ter gelegenheid van deze gebeurtenis.

Ik bezocht dit familiehuis en dan vertelt de familie enthousiast over de historie van het huis. Rond 1300 wordt de Peperstraat voor het eerst genoemd. De Peperstraat staat bekend als een voorname straat. Maar er woonden ook wel 'arme en gemene' lieden. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat deze 'gemene' lieden in de zogenaamde 'cameren' woonden, in de stegen en straten achteraf. Het notarishuis heeft ook zo'n 'camere' in de tuin.

Het Notarishuis is een samenvoeging van twee huizen. Het zogenaamde zuidelijke huis, de Rozeknop stamt uit het begin van de 16e eeuw. Het noordelijke huis wordt voor het eerst genoemd in een akte van deling in 1459. In de loop van de eeuwen kennen beide huizen een geschiedenis van samengaan en splitsing. Dat verklaart de soms onlogische indeling van het huis. Uiteindelijk komen beide huizen zo rond 1800 in bezit van de familie Van den Bergh. Deze familie zal drie generaties lang het ambt van notaris uitoefenen. Zij voegen beide huizen samen door een brede gevel en een doorlopend zadeldak te plaatsen. Daarmee verkrijgt het pand zijn huidige gezicht.

De achterbouw maakt in deze tijd plaats voor een forse nieuwbouw met kelder, tuinkamer, eetzaal met erker, dienstbodekamer en droogzolder. Op het laagste punt van het huis heeft Jan van den Bergh zijn kantoor in een kamer, de neerkamer genoemd. Deze kamer ligt gedeeltelijk onder straatniveau.

In zeer vervallen staat verwerft Joseph Smit het pand in 1919. Daarmee kwam het pand in bezit van de huidige familie. Dat bezit wordt onderbroken in de Tweede Wereldoorlog. Op 4 juni 1943 verordonneert de Hauptman-Kommandant de gemeente 's-Hertogenbosch de drie eigenaren van bepaalde percelen te berichten dat hun pand in beslag wordt genomen door de bezetter. Eén van die percelen is het Notarishuis. De Duitsers hebben het pand dan al enkele weken in gebruik. Na de bevrijding gebruikt de Intelligence van de geallieerden het pand.

De familie Smit keert pas in 1947 terug naar de Peperstraat. In 2002 komt het door vererving in handen van de huidige bewoners die er een familiehuis van hebben weten te maken. Met warme gastvrijheid delen ze het huis graag met vrienden en bekenden.

Jan Hoskam

Onder De Boschboom is een rubriek van cultuurhistorische aard, die haar columnisten een podium biedt om op persoonlijke titel onderwerpen die met de Bossche cultuur te maken hebben uit te diepen. Reacties? Stuur een mail naar: onderdeboschboom@kringvrienden.nl.

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden










Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Afbeelding