Foto:
Onder de Boschboom

Onder de Boschboom: Mijn Moeder

  Column

Op de avond van onze bevrijding, de vallende avond van 27 oktober 1944, werd het vreemd stil in de stad. De volle schuilkelder onder Stationsweg 14 liep leeg. Ontredderd keek men naar links, naar het kapotgeschoten en nog nabrandende station, en naar rechts waar de opgeblazen Dommelbrug en de rokende geraamtes van de bebouwing aan het begin van de Visstraat even onwezenlijk waren. Enkele dagen en nachten was de Stationsweg schootsveld geweest en het had er gedaverd en gedreund boven de hoofden van de kelderbewoners, terwijl die hun huilende en kinkhoestende kinderen angstig en tenslotte murw tegen zich aandrukten. Toen de avond van de 27e viel, stonden ze ontsteld halverwege de Stationsweg naar links en rechts te kijken. Verbijsterd!

En daar op die stoep stond ook mijn moeder met haar vier kinderen van 5, 4 ,3 (dat was ik) en 1. Ze was zwanger en alleen. Mijn vader was als arts rusteloos elders aan het helpen. Hoe zal moeder daar gestaan hebben, wat zal ze gedacht en gezien hebben? Bij de herdenking van onze bevrijding afgelopen herfst zijn er veel foto's gepubliceerd die tonen hoe zwaar getroffen en ontluisterd onze stad er na die dagen van zware strijd bij lag. Maar ja, die grijze foto's zijn allemaal zwart-wit en de werkelijkheid die moeder zag was natuurlijk wreed gekleurd en schokkender. Een zelfde probleem doet zich voor bij de verhalen van heel oude mensen, die vertellen over wat hen als kind bij de bevrijding is overkomen. In de Bossche Kringen van november zijn er een zestal opgenomen. Boeiend om te lezen, maar na 75 jaar zijn dit herinneringen van mensen die nu natuurlijk heel anders in het leven staan dan hun ouders toen in 1944. Nee, om te achterhalen wat mijn moeder daar op die stoep ervoer, heb ik alleen iets aan getuigenissen van toen, aan dagboeken van toen!

Zo lees ik in het onlangs liefdevol uitgegeven Liefste Daggie, Dagboek van een Bosch meisje in de Tweede Wereldoorlog hoe zo'n levenslustige twintigjarige jonge vrouw op dinsdag 24 oktober bij het begin van de slag om Den Bosch schrijft: We vertrouwen op ons lief Moederke, maar kunnen toch niet ontkennen dat ook wij even als andere steden, straf verdiend hebben! Voor lezers van nu een zin, die een wereldbeeld laat zien, dat ons vreemd is geworden! Maar wel het wereldbeeld, denk ik, ook van mijn moeder. Aan de hand van de onthullende dagboeken van Jan de Quay, die met een verhelderend commentaar door Jan van Oudheusden, voor de periode van 8 september 1944 tot 23 januari 1945 op de site van het BHIC zijn in te zien, wil ik in een volgende column nog dichter bij mijn moeder proberen te komen.

Ed Hoffman

Onder De Boschboom is een rubriek van cultuurhistorische aard, die haar columnisten een podium biedt om op persoonlijke titel onderwerpen die met de Bossche cultuur te maken hebben uit te diepen. Reacties? Stuur een mail naar: onderdeboschboom@kringvrienden.nl.

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden










Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Afbeelding