Plezier in het lezen staat voorop bij de vrijwilligers van de VoorleesExpress. Foto: Lilian van Rooij
Plezier in het lezen staat voorop bij de vrijwilligers van de VoorleesExpress. Foto: Lilian van Rooij

VoorleesExpress biedt kinderen met taalproblemen een helpende hand

's-HERTOGENBOSCH – In 2006 startten de zussen Anne en Marieke Heinsbroek in Utrecht met de VoorleesExpress. De VoorleesExpress zorgt ervoor dat kinderen met een taalachterstand extra aandacht krijgen. Een half jaar lang komt een vrijwilliger bij hen thuis om voor te lezen en taalspelletjes te doen, in de hoop dat taal daarna een vaste plek krijgt in het gezin. Inmiddels is het project actief in meer dan 100 Nederlandse gemeenten, sinds september jl. ook in 's-Hertogenbosch.

Door Astrid Berkhout

De VoorleesExpress richt zich op gezinnen met kinderen tussen de 2 en 8 jaar die een taalachterstand hebben of risico lopen op een taalachterstand. "Om laaggeletterdheid te voorkomen, zetten we in op jonge kinderen, juist op deze prille leeftijd zijn ze heel gevoelig voor taal en pikken ze alles ontzettend snel op", vertelt Charlotte van den Eijnden, projectleider VoorleesExpress vanuit Babel Den Bosch. "Uit onderzoek is gebleken dat kinderen die een kwartiertje per dag worden voorgelezen, 1.000 woorden per jaar meer leren dan kinderen die niet worden voorgelezen. Een kind uit een 'pratend' gezin heeft bovendien na 4 jaar al 30 miljoen woorden meer gehoord dan een kind uit een 'zwijgzaam' gezin. Het geeft aan hoe belangrijk het is dat kinderen van jongs af aan veelvuldig in aanraking komen met taal. Dat dit gebeurt, is echter niet vanzelfsprekend. Om uiteenlopende redenen lukt het ouders soms niet om een stimulerende rol te vervullen op dit gebied."

De juiste match
Vrijwilligers van de VoorleesExpress kunnen in dat geval een steuntje in de rug bieden. Gedurende twintig weken komen zij iedere week een uur langs om voor te lezen. "Inmiddels hebben we een groep van 52 enthousiaste vrijwilligers, een mooie mix van jong en oud. Momenteel ondersteunen we 41 gezinnen, die naar ons zijn toe geleid via o.a. basisscholen, kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, consultatiebureaus e.d. Zij signaleren in eerste instantie waar eventueel hulp nodig is. Als mensen er daadwerkelijk voor open blijken te staan, ga ik bij hen thuis langs voor een intakegesprek. Hierin bespreken we waar we aan gaan werken. Vervolgens ga ik op zoek naar de juiste vrijwilligers match. In een later stadium kan ik ouders - als daar behoefte aan is - doorverwijzen naar de taalgids van 's-Hertogenbosch, die een taalaanbod op maat voor hen zoekt."

Schat aan kennis en ervaring
Voordat vrijwilligers aan de slag gaan, krijgen zij via e-learning de nodige inhoudelijke bagage aangeboden. "Het fijne is dat je niet zelf het wiel hoeft uit te vinden", aldus de Bossche Martine Koopman, die zich sinds kort met veel plezier inzet als vrijwilliger voor de VoorleesExpress. "Het gaat om een landelijk netwerk dat in de loop der jaren al een schat aan kennis en ervaring heeft opgebouwd. Als je vragen hebt, vind je op het forum op de website veelal het antwoord." Charlotte vult aan: "Er is ook volop materiaal beschikbaar waar vrijwilligers gebruik van kunnen maken, waaronder taalspelletjes, digitale prentenboeken en een doe-boek. Daarnaast moet je vooral je eigen creativiteit gebruiken."

Stap voor stap
Martine begeleidt een 6-jarig jongetje uit een Syrisch gezin met in totaal 3 kinderen: ""Bij mijn eerste bezoek had ik 10 boeken meegenomen om te kijken wat zijn smaak is. Ik was vast van plan er tenminste 4 met hem te lezen." Inmiddels heeft ze haar werkwijze al wat aangepast… "Het is een druk mannetje met weinig zitvlees", vertelt Martine lachend. "Ik kom meestal rond 18.00 uur en hij heeft dan lang niet altijd zin om te lezen. Ik probeer dan aan te sluiten bij wat hij wel wil. Spelletjes doen is ook prima, ook dat is taal. Samen moeten we ontdekken wat voor hem werkt. Ik vind het wel lastig om de ouders er goed bij te betrekken, zonder dat zij het gevoel hebben dat ik hen vertel wat ze moeten doen. Het zijn ontzettend aardige mensen, maar ik merk dat er in hun drukke leven weinig tijd is voor dit soort zaken. Ik stel mijn doelen dan ook niet te hoog. Als ik voor elkaar krijg dat hij het leuk vindt om een boek open te slaan, ben ik al blij. Binnenkort gaan we voor het eerst naar de bibliotheek, daar verheug ik me al op!"

Bekendheid
Wat zijn de plannen voor de toekomst? Charlotte: "We willen met VoorleesExpress zo veel mogelijk Bossche gezinnen bereiken. Op dit moment komen we met name bij mensen met een anderstalige achtergrond. De komende tijd richten we onze aandacht ook op 'gewone' Nederlandse gezinnen. Maar liefst 16% van de Nederlandse jongeren verlaat laaggeletterd het onderwijs, daar valt dus nog een wereld te winnen."

Wilt u zich opgeven als vrijwilliger? Dat kan op de website https://voorleesexpress.nl/locatie/denbosch of stuur een mail naar voorleesexpress@babeldenbosch.nl.