Bevrijders van 's-Hertogenbosch werden dit weekend in het zonnetje gezet tijdens de feestelijkheden rondom de herdenking van 75 jaar vrijheid.Foto: Lisette Broes-Croonen
Bevrijders van 's-Hertogenbosch werden dit weekend in het zonnetje gezet tijdens de feestelijkheden rondom de herdenking van 75 jaar vrijheid.Foto: Lisette Broes-Croonen

Bevrijders na 75 jaar opnieuw als held ontvangen

's-HERTOGENBOSCH - Als helden werden ze vijfenzeventig jaar voor de eerste keer in 's-Hertogenbosch onthaald. En nu, al die jaren later, opnieuw. Vier bevrijders van 's-Hertogenbosch keerden afgelopen week terug voor de feestelijkheden rondom de herdenking van vijfenzeventig jaar vrijheid.

Door Lisette Broess-Croonen

Ondanks hun leeftijd en wat fragiele voorkomen, genieten de mannen zichtbaar van alle lof die over ze heen komt. "Al moeten we vooral de mannen die omgekomen zijn, niet vergeten", aldus Tony Pengelly (94) uit Wales. Bij de landing in Normandië was Pengelly een infanterist, maar toen er een nieuwe majoor kwam, bleek dat een oude schoolmeester van hem te zijn. "Ik werd zijn assistent en de rest van de oorlog hoefde ik niet meer echt te vechten." Met de 53rd Welsh Division kwamen ze uiteindelijk ook bij 's-Hertogenbosch aan, waar ze de Duitsers, na een hevige strijd, wisten te verslaan. Pengelly geniet van de feestelijkheden rondom de bevrijding. "Ik kom graag in Nederland, het is hier zo schoon en mooi. En de mensen waarderen wat we voor ze gedaan hebben." Dat wordt beaamd door een jonge vrouw. "U bent echt een held voor mij. Mijn grootouders woonden hier in de oorlog en zonder u zouden zij niet vrij zijn en zou ik hier nu niet staan. Ik ben blij dat u hier nu bent." Pengelly hoort het lachend aan. "Wel een dansende held dan", zegt hij terwijl hij laat zien op zijn leeftijd nog steeds te kunnen dansen.

Alan King was jarenlang niet uitgenodigd bij de herdenkingen. "Volgens de gemeente is 's-Hertogenbosch bevrijd door de Welsh Division, maar ook de Britten hebben een rol gespeeld. Wij waren de tankbrigade die 's-Hertogenbosch mee bevrijdde. Nu wordt dat eindelijk een beetje erkend." Voordat hij in 's-Hertogenbosch aankwam, had de Engelsman al veel meegemaakt. "Ik was twintig en hoorde bij de first wave, de allereerste groep soldaten die tijdens D-Day aan land ging. Ze zeiden tegen ons dat we binnen een uur waarschijnlijk dood zouden zijn. Ik heb geluk gehad, maar veel van mijn vrienden zijn overleden." Na nog een aantal andere oorlogsoperaties kwam King in 's-Hertogenbosch en hielp hij de stad bevrijden. Samen met zijn dochter is hij dit jaar al voor de derde keer in Nederland en geniet van de waardering die hij krijgt. "In Engeland worden de veteranen helemaal niet gewaardeerd." vertelt zijn dochter. "Als hij door met zijn medailles over straat loopt, wordt er gegniffeld. Veertig jaar lang heeft hij niets over de oorlog gezegd. Zoals alle vaders kwam hij getraumatiseerd terug. We werden als kinderen allemaal geslagen. We dachten dat dat normaal was, dat vaders dat gewoon deden. Niemand wist wat ze hadden meegemaakt, want er werd gewoon niet over gesproken. Ook op school leerden we hier niets over, dat lag politiek gevoelig. Pas veel later kwamen de verhalen bij mijn vader en kon hij het een plaatsje geven. Toen leerden we een andere man kennen. Iemand die ook kon lachen en genieten. Helaas heeft mijn moeder dit niet meer mee kunnen maken." Aan de oorlog heeft King niet alleen slechte ervaringen overgehouden. "Hij heeft nog steeds contact met enkele mensen uit Den Bosch, waaronder Toos. Zij was een klein meisje tijdens de bevrijding. Haar moeder was hoogzwanger en kwam ten val toen er een tank aankwam. Mijn vader zag het en liet die tank net op tijd stoppen. Er is toen ook een foto gemaakt, waarop de tank te zien is en Toos met haar vader en zusje. In september zijn we nog naar die plek terug gegaan met Toos en is er een nieuwe foto gemaakt van haar met mijn vader. Dat zijn mooie dingen."