Bart van Dongen is een veelzijdige Bossche musicus/componist. Foto: Michel van de Langenberg
Bart van Dongen is een veelzijdige Bossche musicus/componist. Foto: Michel van de Langenberg

Een dag met audiokunstenaar Bart van Dongen

'Het is vooral een kwestie van doen'

's-HERTOGENBOSCH – Op vrijdag 6 oktober wordt de veelzijdige Bossche musicus/componist Bart van Dongen 60 jaar. Dit heuglijke feit viert Bart in de Willem Twee Toonzaal met de presentatie van maar liefst drie nieuwe cd's waarop hij akoestisch pianospeelt, solo en in duo- en trioverband. Back to the roots.

De carrière van Bart van Dongen, oorspronkelijk afkomstig uit Zeeland, kent een grillig verloop. Zijn eerste professionele optreden had hij al op zijn 16-de. "Dat was een avontuur en smaakte naar meer", aldus Bart. Zijn moeder vond het allemaal prima, als hij maar op school bleef en zijn havodiploma haalde. "Die was ook nodig om op het conservatorium te komen, dus dat was een goede motivatie." Zijn moeder was niet erg muzikaal, maar zijn dove vader des te meer. "Zijn liefde voor muziek is van grote invloed geweest." Als kind was het al duidelijk dat Bart iets met zijn muzikaliteit wilde doen. Veel mogelijkheden waren er niet in het dorpje waar hij woonde, dus hij kwam al snel uit bij de harmonie, waar hij de Corhoorn bespeelde. "Van mijn elfde tot mijn zeventiende heb ik heel wat tijd doorgebracht in de harmoniewereld."

De initiator
Toen Bart stopte bij de harmonie, stapte hij al snel over op de piano. "Die combineert wat mij betreft het melodische van een blaasinstrument en het percussieve van een drumstel. Samen met een andere jongen vormde ik een groepje dat de mis begeleidde in de kerk." De ondernemingszin is kenmerkend voor Bart. "Ik ben altijd een initiator van dingen geweest. Als iets er niet was, dan organiseerde ik het gewoon. Zo ben ik op mijn 15-de ben ik op de wethouder afgestopt om te zorgen dat er een jeugdsoos kwam in ons dorp. Dat vond ik heel vanzelfsprekend. Het mooie is dat we in die tijd ook maatschappelijk gezien de ruimte kregen om in alle vrijheid je eigen weg te vinden, fouten te maken en te groeien. Ik heb dat echt als een luxe ervaren." Het was geen bewuste keuze om professioneel musicus te worden. "Zo is het gewoon gelopen. Op een gegeven moment word je gewaardeerd en kun je er je centen mee verdienen. Ik wilde simpelweg muziek maken, dat is en blijft mijn drijfveer. Het is ook vooral een kwestie van doen. Veel mensen zien allerlei beren op de weg en laten zich daardoor weerhouden. Dat is zonde, want daarmee ontzeg je jezelf ook kansen."

Essentiële ontmoetingen
"Als twintiger en dertiger was het voor mij een zoektocht hoe ik mijn leven vorm wilde geven. Pas na mijn dertigste is dat verder uitgekristalliseerd. Ik kwam dan weer mensen tegen die me hun vertrouwen gaven en kansen boden. Veel is op die manier op mijn pad gekomen. Achteraf bezien zijn het juist die essentiële ontmoetingen met mensen geweest die mijn loopbaan mede hebben gevormd." In de loop der jaren ontwikkelde Bart zich steeds meer in de richting van conceptueel geluidskunstenaar en was hij betrokken bij vele projecten op het raakvlak van muziek, theater en beeldende kunst. Het oude mortuarium op het terrein van het voormalig Groot Ziekengasthuis (GZG) toverde hij om tot het Artuarium, een plek voor (interdisciplinaire) kunst in 's-Hertogenbosch. In 2016 moest dit de deuren sluiten vanwege de nieuwbouw op deze plek, maar inmiddels heeft Bart alweer een mooie nieuwe ruimte gevonden in Eindhoven. "Muzikanten uit de hele wereld komen nu naar mij toe om te spelen, dat geeft enorm veel plezier en energie."

Nieuwe plannen
"Ik had al een aantal jaren geleden zin om piano te spelen. Helemaal akoestisch, zonder het te combineren met de synthesizer. Om die reden ben ik aan de slag gegaan met verschillende musici en heb ik uiteindelijk 3 cd's opgenomen. Eén alleen, een tweede als duo samen met Richard van Kruysdijk (electronica) en een derde als trio samen met Jurriaan Dekker (contrabas) en Eric van de Lest (drums). Improvisatie en gelijkwaardigheid stonden hierbij centraal." Op 6 oktober krijgt het publiek alvast een voorproefje. "Daarnaast ga ik twee nieuwe plannen presenteren waar ik mee bezig ben: The Electric Grand voor November Music 2020 en Eldorado, een grote theaterproductie die op 10 mei in première gaat en zich afspeelt in 5 dorpen in Brabant." Zoals altijd is Bart dus met 1001 dingen tegelijk bezig. "Dat is nu eenmaal de aard van het beestje. Ik heb geen hekel aan ouder worden. Het is fijn dat ik mezelf niet meer hoef te bewijzen, de druk is weg. Tot mijn 30-ste heb ik vooral last gehad van mijn eigenzinnigheid, nu word ik ervoor betaald", sluit Bart lachend af.

Kaarten voor 'Een dag met Bart van Dongen' kosten 10 euro en zijn te koop via www.willem-twee.nl. Tijd: 15.00-18.00 uur.