Logo bosscheomroep.nl
Joost van Wijmen aan het werk tijdens een van zijn encounters. Foto: Marcel de Buck
Joost van Wijmen aan het werk tijdens een van zijn encounters. Foto: Marcel de Buck

Reizende tentoonstelling van geborduurde littekens te zien in 's-Hertogenbosch

'Achter ieder litteken zit een persoonlijk verhaal'

's-HERTOGENBOSCH – De afgelopen jaren verzamelde social designer en kostuumontwerper Joost van Wijmen littekens en de bijzondere verhalen die erachter zitten. De littekens liet hij vervolgens naborduren op zijde. Zijn unieke verzameling, vergezeld door de teksten van de gevers, is van 14 t/m 26 mei te zien in Bibliotheek 's-Hertogenbosch.


Joost van Wijmen werkt al 20 jaar als zelfstandig kostuumontwerper en was in die hoedanigheid betrokken bij verschillende theaterproducties (van opera tot jeugdtheater). Daarnaast is hij onderzoeker bij het lectoraat Performatieve Maakprocessen en docent aan de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht. Sinds 2013 werkt hij aan het project Encounter. "In mijn werk als kostuumontwerper meet ik lichamen op of pas ik kleding aan", vertelt Van Wijmen. "Daarbij raak ik anderen aan. Dat is een heel intiem moment. Juist die aanraking en de intimiteit die ermee gepaard gaat, is het uitgangspunt van mijn praktijkgerichte onderzoeksproject Encounter. Deze staat in dit geval niet meer ten dienste van een toegepast ontwerpproces dat ervoor zorgt dat mensen stralen op het podium, maar vormt het beginpunt van een analyse van de relatie tussen mensen aan de hand van een fysieke ervaring."

Lichaamsbewustzijn en sociale interactie
"Ik vind het intrigerend wat er tijdens het passen van een kostuum allemaal gebeurt. Je komt heel dicht bij mensen en ziet hen in al hun kwetsbaarheid. Zij worden letterlijk geraakt. Soms geven ze aan onzeker te zijn over bepaalde uiterlijke kenmerken. Het zijn dan vaak details die voor mij als professional niet echt van belang is. Maar het is wel belangrijk de onzekerheid te respecteren. Encounter laat zien hoe ons lichaam in de loop der tijd verandert en wat voor impact dit heeft op ons lichaamsbewustzijn en de manier waarop we omgaan met de mensen om ons heen."

Gestolde getuigenissen
Encounter kent verschillende deelprojecten, waarvan Encounter#6 het meest recente is. "De afgelopen jaren heb ik in dit kader littekens 'verzameld'. Op verschillende plekken - een middelbare school, een zorginstelling, een bibliotheek, musea, pleinen en binnenkort ook een ziekenhuis - ben ik de ontmoeting aangegaan met kinderen, pubers, volwassenen en ouderen. Littekens zijn gestolde getuigenissen van wat er in je leven allemaal kan gebeuren die voor altijd zichtbaar blijven op je lichaam. Achter die littekens gaan persoonlijke verhalen schuil, zowel klein als groot. Soms zijn ze grappig, een andere keer zijn ze verdrietig. Vanuit mijn theaterachtergrond ben ik het gewend om verhalen te vertellen. Dit zijn echter échte verhalen van mensen, dat maakt ze herkenbaar voor iedereen. Tegelijkertijd vertellen ze over universele thema's als intimiteit, privacy, nabijheid, deelnemen en gezien worden."

Een levende collectie
De littekens die Van Wijmen verzamelt, worden allemaal met de hand nageborduurd op zijde. "Ik repareer geen huid maar maak er een kunstwerk van. Inmiddels zijn er meer dan 100 borduurwerken. In iedere expositie laten we er 30 zien. De werken worden vergezeld van teksten die mensen zelf hebben geschreven en er zijn een aantal ontmoetingen gefilmd waarin deelnemers vertellen wat er schuilgaat achter hun litteken. Het is een levende collectie die in potentie oneindig kan doorgroeien. Deze toer eindigt echter in het najaar van 2019, nadat de reizende tentoonstelling nog te zien is geweest in het Elisabeth Twee Steden Ziekenhuis in Tilburg (16 sept - 6 okt) en in het TextielMuseum in Tilburg (9 - 27 okt)."

Van elkaar leren
"De ontmoetingen zijn altijd bijzonder, hoe indrukwekkend of herkenbaar een litteken ook is. Het mooie is dat het project de tentoonstelling 'an sich' overstijgt. Zo zien ziekenhuizen in Encounter#6 een manier om de verhalen van patiënten een plek te geven. Deze organisaties zijn druk bezig met het leveren van de benodigde zorg waardoor de mens soms een beetje wordt vergeten. Juist in de ontmoetingen kan heel waardevolle informatie naar boven komen waar ook zij iets aan hebben. Zo kunnen we van elkaar leren."

Bij de aftrap van de tentoonstelling op dinsdag 14 mei is er ook een live-encounter in de Bibliotheek 's-Hertogenbosch, waarbij Van Wijmen nog meer littekens ophaalt. Tussen 14.00 en 17.30 uur is iedereen welkom. Daarnaast is er op donderdag 23 mei om 20.15 uur een gesprek met Van Wijmen, waarbij hij alles vertelt over de achtergrond van het project en ingaat op vragen van belangstellenden. Meer informatie is te vinden op www.project-encounter.nl.

Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?