Logo bosscheomroep.nl
Rut Stokman toont de sporen van de bever in Eendenkooi Maaspoort. Foto: Michel van de Langenberg
Rut Stokman toont de sporen van de bever in Eendenkooi Maaspoort. Foto: Michel van de Langenberg

Bevers hebben Eendenkooi Maaspoort ontdekt: een oase van rust

's-HERTOGENBOSCH – Verborgen in het burgemeester Van Zwietenpark ligt een eeuwenoude eendenkooi. Een schitterend, maar helaas relatief onbekend natuurhistorisch cultuurmonument midden in de Maaspoort. Het 4 hectare groot natuurgebied wordt onderhouden door de enthousiaste vrijwilligers van Stichting Eendenkooi Maaspoort. Zij bevorderen er de biodiversiteit, stimuleren natuurontwikkeling en geven een aantal keren per jaar rondleidingen voor belangstellenden. Dit alles met respect voor de natuur; buiten de werk- en bezoekdagen blijft de kooi dicht. Speciaal voor mij opent voorzitter Rut Stokman de deuren om de sporen te laten zien van het beverechtpaar dat sinds enige tijd een burcht heeft in de eendenkooi.

Door Astrid Berkhout

De eendenkooi in de Maaspoort, oorspronkelijk de Empelse Eendenkooi, stamt uit 1672. Hij bestaat uit een kooiplas, met een kooiconstructie die uitloopt in vier fuikarmen. Vroeger werden zo vele eenden gevangen door de kooiker, die een huisje had op het terrein en de eenden uit de kooi haalde. In 2012 is het oude kooikershuisje geheel herbouwd en ingericht zoals het er vroeger uit heeft gezien. "Eendenkooi Maaspoort is de enige eendenkooi in de gemeente 's-Hertogenbosch die nog als eendenkooi herkenbaar is en waar in principe gevangen zou kunnen worden, wat we overigens niet meer doen", vertelt Rut Stokman. "In het verleden waren er 17 eendenkooien in 's-Hertogenbosch. Daar is alleen deze dus nog van over. Bij het Engelermeer ligt nog een tweede eendenkooi, maar deze is niet meer als zodanig herkenbaar of te gebruiken. In de Gement heb je er ook twee, deze horen bij de gemeente Vught en zijn niet toegankelijk voor publiek."

In de familie
In 2001 is de stichting Eendenkooi Maaspoort in het leven geroepen, met als doel de eendenkooi, die al lange tijd niet meer in gebruik was, te restaureren en in stand te houden. "De eendenkooi was zwaar verwaarloosd en verkeerde destijds in een erbarmelijke staat. Dankzij de inzet van vrijwilligers is hij helemaal opgeknapt en in de oude staat teruggebracht. Vier keer per jaar mag het publiek een kijkje komen nemen tijdens een van onze rondleidingen, we vertellen dan graag over wat een eendenkooi precies is, veel mensen kennen het fenomeen helemaal niet meer." Rut is zelf al vanaf het begin betrokken bij de eendenkooi. "Mijn over over grootvader was kooiker, en nog steeds is er een eendenkooi Stokman bij Vijfhuizen. Ik heb het dus niet van een vreemde. Ik ben gemiddeld 8 uur per week in de eendenkooi te vinden, naast mijn baan als controlefunctionaris bij Reinier van Arkel. Ik doe het met veel plezier. Als natuurliefhebber vind ik het heerlijk om in de buitenlucht te werken."

Inzet van vrijwilligers
"De eendenkooi is sinds 1986 eigendom van de gemeente 's-Hertogenbosch. Hij wordt in nauwe samenwerking met de afdeling Beheer Openbare Ruimte en natuurorganisaties onderhouden door de vrijwilligers van onze stichting. Wij kappen o.a. het riet, verwijderen brandnetels, knotten de wilgen, maaien het pad en maken rietschermen. Tevens zorgen we voor nestgelegenheid voor vogels en vleermuizen. Het is veel werk om dit natuurgebied in stand te houden. Iedere maandagochtend is er een vast groepje van circa 7 senioren aan het werk. Daarnaast gaat een wisselende groep vrijwilligers om de twee weken op de zaterdagochtend aan de slag." Tijdens NL Doet is de observatiehut voorzien van een groen dak, zodat er meer planten komen met voedsel voor bijen en wespen.

Bijzondere planten- en dierensoorten
Het harde werken werpt z'n vruchten af als het gaat om de biodiversiteit in het gebied. Het is van grote waarde voor de vele planten- en dierensoorten die zich inmiddels hebben gevestigd in het bos rondom de eendenkooi: Van meerkoeten, ganzen en verschillende soorten eenden tot de bonte specht, houtsnip en kool- en pimpelmees. Trots vertelt Rut over de bijzondere ijsvogel die op de speciaal voor hen vervaardigde broedwanden afkomt en de beschermde zwanenbloem. "We hebben bovendien jarenlang vossen gehad en sinds oktober 2017 ook een beverechtpaar. Ze zijn even weg geweest. Ik heb hen ook nog nooit met eigen ogen gezien - het zijn immers nachtdieren - maar hun sporen zijn volop zichtbaar in het gebied. Dat is ook waar we het allemaal voor doen." Er is dus volop natuurschoon om van te genieten in Eendenkooi Maaspoort. Houd vooral in de gaten wanneer er weer een rondleiding is en grijp dan uw kans om dit verborgen pareltje te komen aanschouwen!

Meer informatie: www.eendenkooimaaspoort.nl. Nieuwe vrijwilligers zijn altijd welkom, zij kunnen zich melden bij r.a.m.stokman@home.nl.

Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?