Logo bosscheomroep.nl
Monique Broekman en Alexandra van Dongen op de tjalk waar het allemaal moet gaan gebeuren. Foto: Michel van de Langenberg
Monique Broekman en Alexandra van Dongen op de tjalk waar het allemaal moet gaan gebeuren. Foto: Michel van de Langenberg

Geschiedenis Zuid-Willemsvaart komt tot leven

Oproep om verhalen te delen voor cultuurhistorisch kunstproject

's-HERTOGENBOSCH – De Bossche beeldend kunstenares Monique Broekman is gestart met een nieuw project: 'Dat Wat Blijft', een reizend cultuurhistorisch kunstproject over de Zuid-Willemsvaart. Bewoners en bedrijven die wonen of werken aan de Zuid-Willemsvaart (nu of in het verleden), worden uitgenodigd om hun verhalen - al dan niet in de vorm van een voorwerp of beeldmateriaal - over deze waterweg te delen. Alle inzendingen worden verzameld en geëxposeerd in een tentoonstelling op een historische tjalk in de eerste week van juni, uiteraard op de Zuid-Willemsvaart. Vijf inzendingen worden verfilmd en bij hen blijft een persoonlijk kunstwerk achter.

Door Astrid Berkhout

Monique Broekman woont zelf sinds 2007 aan de Zuid-Willemsvaart en heeft sindsdien veel zien veranderen. "Toen we er pas kwamen, waren er de prachtige beelden van de schepen die voorbij voeren", vertelt Monique. "Die tijd is helaas geweest. Starend uit het raam vroeg ik me steeds vaker af wat de geschiedenis was van deze plek en wie er aan de overkant woonde. In 1822 is men ooit begonnen met het afgraven van de Zuid-Willemsvaart, met als doel 's-Hertogenbosch te verbinden met Luik vanwege de bestaande handelsbetrekkingen. Alle bewoners en bedrijven langs deze waterweg - van alle mogelijke pluimage - zijn eigenlijk buren van elkaar. Hoe zou het zijn om met hen kennis te maken? Ieder heeft zijn of haar eigen verhaal en wat uiteindelijk achterblijft, zijn de dingen. Daar wilde ik graag iets mee doen."

Samenwerking
Ze legde al snel contact met curator Alexandra van Dongen, werkzaam bij Boijmans Van Beuningen te Rotterdam. "Zij reconstrueerde ooit het verhaal hoe een kruik uit Syrië terecht kwam op een stilleven van de bekende schilder Jan van Eyck. Het leek me interessant om in het kader van dit project met haar samen te werken, zij vult het aan met een wetenschappelijke invalshoek." Erfgoed Brabant zag het ook meteen zitten en opperde het idee om de tentoonstelling te laten plaatsvinden op een gerestaureerd schip van meer dan 100 jaar oud, een tjalk, genaamd De Vertrouwen.

Veelheid aan verhalen
"Momenteel ben ik vooral verhalen aan het verzamelen. Deze kunnen tot uitdrukking komen in een tekst, beeld, lied, document, tekening, voorwerp, recept of iets anders. Het maakt niet uit wat het is, als het maar jouw verhaal over de Zuid-Willemsvaart weerspiegelt. Al deze dingen brengen het persoonlijke verleden en dat van een plek als deze tot leven. Het is verrassend wat er allemaal boven tafel komt als je eenmaal met mensen in gesprek gaat. Zo ben ik iemand op het spoor gekomen wiens vader – ondanks zijn blindheid – een succesvolle borstelfabriek had opgezet aan de Zuid-Willemsvaart. Dit komt allemaal samen in een borstel die nog herinnert aan die tijd. Maar ik heb bijvoorbeeld ook gehoord over iemand die is verdronken bij Sluis 0. Mijn eigen buurvrouw heeft een ouderenhuiskamer opgericht om ouderen die anders wellicht vereenzamen, de gelegenheid te geven samen leuke activiteiten te doen. Ik ben zelf ook dingen aan het verzamelen, zo heb ik unieke beelden van een duiker die geweldige onderwaterfoto's heeft gemaakt."

Inspiratiebijeenkomst
"Je nieuwsgierig wordt geprikkeld als je al die bijzondere verhalen hoort. Een gevoel van verwondering overheerst. Je kunt de Zuid-Willemsvaart zien als een tijdbalk die niet alleen 1822 met nu verbindt maar ook de mensen die er wonen en werken. Het is fascinerend om te zien wat er gebeurt met het gebied. Alles is voortdurend in beweging, wat natuurlijk te maken heeft met het verstrijken van de tijd. De grote vraag is wat er uiteindelijk overblijft. Er is natuurlijk het nodige bekend over de historie van de Zuid-Willemsvaart maar wij willen vooral de prachtige verhalen van de tot dan toe onzichtbare mensen zichtbaar maken." Wie voor 30 maart reageert, maakt kans om één van de vijf inzenders te zijn waarvan het verhaal wordt verfilmd (i.s.m. filmer Esgo Klein) én waarbij een persoonlijk kunstwerk wordt achtergelaten gemaakt door Monique zelf. Bent u nieuwsgierig geworden? Vandaag, zondag 10 maart, is er voor geïnteresseerden een inspiratiebijeenkomst voor (oud-)bewoners en (oud-) ondernemers in het atelier van Monique bij Nova Zembla aan Sint-Josephstraat 20 in 's-Hertogenbosch.

Groeiende tentoonstelling
Het project loopt tot 2022. In die periode zal de tjalk van 's-Hertogenbosch naar Luik reizen en ondertussen verschillende plekken aandoen, om vervolgens weer te eindigen in 's-Hertogenbosch. "Uiteraard met een schat aan beelden en verhalen!"

Wilt u vandaag, zondag 10 maart, aanwezig zijn tijdens de inspiratiebijeenkomst (er is een sessie om 12.00 uur en om 15.00 uur)? U kunt via 0622181370 informeren of er nog plek is. Inzendingen kunt u sowieso mailen naar info@puckworks.nl. Meer informatie: www.moniquebroekman.nl.

Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?