<p>Van de buitenkant ziet de wering er misschien weinig indrukwekkend uit. Maar als je bedenkt hoeveel uren werk en mankracht erin gestoken is...</p>

Van de buitenkant ziet de wering er misschien weinig indrukwekkend uit. Maar als je bedenkt hoeveel uren werk en mankracht erin gestoken is...

Nieuwe dijk houdt Vughtse voeten droog

Na jaren van onderzoeken, puzzelen, ontwerpen en uiteindelijk aanleggen is de nieuwe waterkering op Landgoed Beukenhorst af. De aannemer heeft de laatste werkzaamheden afgerond en het project overgedragen aan Waterschap De Dommel. De nieuwe dijk zorgt ervoor dat Vught droge voeten houdt als het waterpeil van de Essche Stroom stijgt. Ook in extreme toekomstige situaties.

Vught - De kering moet de hoogste verwachte waterstanden, die vanaf 2050 eens per 150 jaar kunnen optreden, aankunnen. De dijk is overal ruim 30 centimeter hoger dan dat peil. Daarvoor is niet alleen grond, maar ook bergen werk is verzet om deze waterkering te bouwen. Verschillende partijen moesten samen oplossingen verzinnen voor uiteenlopende uitdagingen. Waterschap, gemeente, eigenaar van het Landgoed Beukenhorst, onderzoeksbureaus en natuurkenners werkten samen met één collectief doel: rampzalige watersnood voorkomen.

Gat in de dijk

Omgevingsmanager Serge Polak legt uit hoe dat staaltje Nederlands vernuft eruitziet: ”Aan beide kanten ligt de dijk in open terrein, met bestaande akkers en een strook met nieuw aangelegde natuur van afwisselend kruidenrijk grasland en struiken. Verder maken ook de A2 en de Boxtelseweg deel uit van de kering. Daarvoor is de Boxtelseweg opgehoogd en heeft de dassentunnel onder de A2 een nieuwe hoogwatervrije ingang gekregen. Waar de dijk de Beukenlaan kruist, is deze onderbroken. Er is hier een afsluitconstructie aangelegd; een zogenaamde coupure. De coupure wordt, als er een zeer hoge waterstand wordt voorspeld, binnen een paar uur gesloten met een dubbele rij damwandplanken.”

“In 2015 werd een maatschappelijk probleem op ons bord gegooid”

Samen obstakels tackelen

Het ontwerpen van dijken is geen alledaagse bezigheid voor Waterschap De Dommel. Op een aantal belangrijke momenten is advies en hulp gevraagd bij collega’s van Waterschap Aa en Maas. De gemeente Vught en de directie van Landgoed Beukenhorst speelden ook een grote rol bij de belangrijke keuzes. Keuzes als het gaat over waar de kering moest komen te liggen en hoe het gebied verder ingericht ging worden. Er moest rekening gehouden worden met natuur- en cultuurhistorie. “Een maatschappelijk probleem werd in 2015 op ons bord gegooid”, zegt eigenaar van Landgoed Beukenhorst Bibian van Rijckevorsel. “En ‘nee’ zeggen was er niet bij. Als partners, met respect en begrip voor elkaar, hebben we dit uiteindelijk gemaakt tot wat het nu is.”

Nood was hoog

In provinciale regels staat dat de bebouwde kom van gemeenten moet worden beschermd tegen overstroming. Vughtse wethouder Toine van de Ven legt uit waarom actie nu nodig was. “Door de klimaatverandering wordt het weer extremer. Daarom moeten we ervoor zorgen dat we bij heftige regenval en hoog water voldoende ruimte hebben om dat water veilig te bergen en natte voeten te voorkomen”. Uit de toetsing bleek dat Vught onvoldoende was beschermd. Eerder zijn aan de oostzijde van Vught, langs de Dommel, al kleine stukken dijk opgehoogd. Ook is er een nieuwe coupure gemaakt in het fietstunneltje onder de Randweg naar het Bossche Broek. De Essche Stroom zou zonder deze nieuwe dijk het zuidelijke deel van Vught onder water zetten. Geen grote vloedgolven, maar wel zodanig veel en hoog dat daardoor schade aan woningen en bedrijven kan ontstaan. Ook kan het overlast veroorzaken voor bijvoorbeeld energiebedrijven door het uitvallen van stroom.

Nieuwe dijk beste oplossing

Droge voeten houden is niet altijd een kwestie van dijken verhogen, legt Serge Polak uit. “De bestaande dijken verzwaren en ophogen was geen mogelijke oplossing”, legt Serge Polak uit. “Langs de Essche Stroom liggen grote natuurlijke waterbergingsgebieden die bij hoogwater moeten kunnen overstromen. Daar liggen nu ook dijken omheen, maar die ophogen zou een verlies aan waterbergend oppervlak betekenen. De dijk heeft een minimale breedte van 30 meter nodig. Dit was op de andere locaties landschappelijk niet in te passen. Het vinden van een nieuw tracé is een ingewikkelde puzzel die alleen samen met de betrokken partijen kan worden gelegd. Daarbij zijn onder andere de gevolgen voor het watersysteem, de impact op de natuur en bescherming van bebouwing in kaart gebracht. Maar ook toekomstige ontwikkelingen en de wensen van grondeigenaren zijn in beeld gebracht en tegen elkaar afgewogen.”

“Bestaande dijk ophogen was geen mogelijke oplossing”

Mado Ruijs is als lid dagelijks bestuur Waterschap De Dommel tevreden over het geleverde werk. “Bescherming van bebouwd gebied tegen overstroming is belangrijk voor het waterschap. In afstemming met omwonenden zijn de maatregelen zo goed mogelijk ruimtelijk ingepast. Cultuurhistorische en ecologisch waarden zijn zoveel mogelijk behouden. Zo werken we samen aan een klimaatrobuuste leefomgeving.”

Ook gemaal vernieuwd

De werkzaamheden op landgoed Beukenhorst zijn nog niet helemaal klaar. Want ook het oude gemaal Beukenhorst wordt vervangen. Het gemaal zorgt voor de afwatering van het zuidelijk deel van de gemeente Vught richting de Essche Stroom. Een nieuw elektrisch gemaal met twee centrifugaalpompen vervangt het oude, versleten vijzelgemaal. Daarnaast komt er een mogelijkheid om het water bij lage rivierwaterstanden, onder vrij verval, naar de Essche Stroom af te voeren. Het gemaal komt voor een deel te liggen in de kering Beukenhorst. De werkzaamheden zijn inmiddels gestart, eind dit jaar is de bouw van het gemaal klaar.

Ook Esch beschermd

Ook aan de andere oever is Waterschap De Dommel bezig. Daar is begonnen met het ophogen van de dijk langs de Essche Stroom. Zo worden ook de Esschenaren tegen wateroverlast beschermd. Volgens de veiligheidsnormen is de kering aan de oostelijke oever van de Essche Stroom te laag. Tussen de Nergena, ten zuiden van Esch en het spoor Den Bosch-Boxtel wordt er 2,4 kilometer dijk verbeterd en aangelegd. Afhankelijk van de ruimte wordt er langs de beek een ‘groene dijk’ of een dijk met damwand aangelegd. Naar verwachting is dit werk aan het einde van dit jaar klaar.

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden








Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Afbeelding