Onder de Boschboom: Het lekkerste brokje [Onder de Boschboom]


Foto:
Onder de Boschboom Onder de Boschboom

Onder de Boschboom: Het lekkerste brokje

Ik ben nooit een liefhebber van kelders geweest. Het is er dikwijls kil en donker, en als je ze niet gebruikt gaan ze stinken. Ik wist ook altijd wat mijn moeder ging zeggen wanneer ze in het voorjaar met een witkwast de keldertrap afdaalde: ‘Je kunt je toch niet voorstellen dat we hier in de oorlog met twaalf man hebben gezeten.’ Maar ze geloofde nog altijd dat zo’n kelder in kwade tijden bescherming bood, behalve als de bom recht van boven kwam – dan was het gedaan.

Maar toen de Russen in 1949 hun eerste kernbom tot ontploffing brachten, begonnen de mensen zich toch af te vragen of al die keldertjes wel nut hadden in oorlogstijd; men ging maar eens nadenken over atoomschuilkelders. Bovendien, zo zei men, de Russen moeten goed beseffen dat we terugvechten! En zodoende kreeg ook het nieuwe Provinciehuis in Den Bosch een atoomschuilkelder. Maar om niemand onnodig bang te maken, gebruikte men een verzachtend woord, men noemde het een ‘noodbestuurspost’.

De ruimte was berekend op zestig mensen, ze moesten het drie maanden met elkaar kunnen uithouden. Ze hadden er douches, bedden, een heleboel telefoontoestellen, maar ook duizenden maaltijden en grote watertanks. Ik ben er bijna zeker van dat het in 1969 de mooiste en duurste kelder was in de verre omtrek. Toch wist men in regeringskringen van begin af aan dat ook atoomkelders zinloos waren. Want wie ga je bellen als niemand meer opneemt? En wanneer buiten alles is verschroeid en weggeblazen en radioactief vervuild, en je bent na drie maanden door je voedselvoorraad heen – welke collega kijk je aan, wie ziet er uit als het lekkerste brokje?

Intussen weten we dat niemand iets te winnen heeft bij een atoomoorlog, sommigen zeggen dat we er niet eens meer bang voor hoeven te zijn. Maar laten we nu eens kijken naar de degenen die de atoomknop mogen bedienen, in Rusland bijvoorbeeld. Het gaat om een handjevol mannen, opgegroeid in de wereld van de geheime dienst, mannen die trots zijn op ‘n paar eenvoudige levenswijsheden: ‘Alleen wie sterk is, verdient respect’. En deze: ‘Er zijn drie manieren om iemand te beïnvloeden: afpersing, wodka en doodsbedreiging.’ Dit is de gedachtewereld van degenen die beslissen over het leven van miljoenen.

In september 1983 zijn we trouwens aan de totale vernietiging ontsnapt – in Moskou was een vals alarm afgegaan, er zouden raketten onderweg zijn vanuit de Verenigde Staten. Maar in de Russische commandocentrale was er iemand die het signaal niet vertrouwde, hij onderbrak de voorbereiding voor een automatische tegenaanval. Gelukkig maar. Anders had Nederland weer bijna zijn oude vorm teruggekregen: veel water, weinig dijken en vrijwel onbewoond. Maar hoe heerlijk toch dat we daar in die septembermaand niets van merkten, ja, hoe gelukkig is de onwetende.

André Beks

Onder De Boschboom is een rubriek van cultuurhistorische aard, die haar columnisten een podium biedt om onderwerpen die met de Bossche cultuur te maken hebben uit te diepen. Reacties? Mail naar: onderdeboschboom@kringvrienden.nl.

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden








Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Afbeelding