Foto:

Onder de Boschboom: De ‘vergeten’ oorlog

Op 15 augustus herdachten we dat 75 jaar geleden een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Met de capitulatie van Japan kwam er een einde de zesjarige strijd die miljoenen mensen het leven kostte.

De dodenherdenking van 4 mei mag zich al lang verheugen in een grote belangstelling. Vanaf 1999 herdenkt Nederland echter ook de slachtoffers die in Nederlands Indië zijn omgekomen. In ’s-Hertogenbosch wordt deze herdenking op 15 augustus gehouden bij het Indië-monument dat in de tuin ligt van de Grevelingen op Oost. Het is een sfeervolle herdenking, met een steeds kleiner wordende groep van mensen die de oorlog in Nederlands Indië nog daadwerkelijk hebben meegemaakt. Daarbij wordt stilgestaan bij de slachtoffers die vielen tijdens en na de wereldoorlog. De oorlog in “ons” Indië werd gevolgd door de onafhankelijkheidsstrijd.

Op 17 augustus 1945 werd door Soekarno de republiek Indonesië uitgeroepen. Hierop volgde een gewelddadige vrijheidsstrijd onder de naam Bersiap (Maleis voor “wees paraat”). Na het uitroepen van de onafhankelijkheid ontstond er een strijd waarin er werd afgerekend met buitenlandse invloeden. Niet alleen de geïnterneerde Nederlanders, vaak nog gehuisvest in de Japanse kampen waarin ze in de oorlog terecht waren gekomen, maar ook Indiërs die nauw verbonden waren met de Nederlanders liepen gevaar. Dit geweld nam dusdanige vormen aan dat uiteindelijk Britse troepen naar Indië werden gezonden om een einde te maken aan de wanordelijkheden en moorden. 

In Nederland was er veel weerstand tegen de snelle onafhankelijkheid van Indonesië (Indië verloren, rampspoed geboren). Begin 1946 werden de eerste Nederlandse troepen naar Nederlands Indië gezonden om de rust te herstellen en het land voor Nederland te behouden. Dit alles onder de naam van politionele acties. Een eufemistische benaming, bedacht door het toenmalige kabinet Beel/Drees om de onafhankelijkheidsoorlog te maskeren. Onder zware internationale druk eindigde de strijd met de formele onafhankelijkheid van de republiek Indonesië op 27 december 1949.

Onder de titel de “Vergeten oorlog” verscheen onlangs een informatieboekje om leerlingen in het basisonderwijs bekend te maken en te houden met dit belangrijke onderdeel van de Nederlandse geschiedenis. In het boekje, dat onder redactie staat van Anneke Schults, wordt niet alleen stilgestaan bij de oorlog en onafhankelijkheidsstrijd. Er wordt ook een inzicht gegeven van de tijd voor 1942 toen Indië nog een kolonie was van Nederland. De tijd dat Nederlanders, Indische Nederlanders en Molukkers vanaf 1949 terugkeerden naar Nederland wordt uitdrukkelijk behandeld. Berooid en beroofd van hun bezit en met hun eigen oorlogsverhaal werden zij geconfronteerd met een herrijzend Nederland waarin in weinig aandacht was voor Indië.

Het boekje eindigt met drie ervaringsverhalen van kinderen, Die verhalen maken duidelijk dat de oorlog in het voormalig Nederlands Indië niet vergeten mag worden.

Jan Hoskam

Onder De Boschboom is een rubriek van cultuurhistorische aard, die haar columnisten een podium biedt om op persoonlijke titel onderwerpen die met de Bossche cultuur te maken hebben uit te diepen. Reacties? Mail naar: onderdeboschboom@kringvrienden.nl. 

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden










Wist u dat?


… De Bossche Omroep wekelijks bij zo’n 99.200 adressen op de mat valt?

…En daarnaast ook online erg vaak gelezen wordt?

…De Bossche Omroep al sinds 1957 wekelijks gedrukt en verspreid wordt?

Afbeelding